Emigreren naar Spanje

Het Número de Identificación de Extranjero (NIE) is jouw fiscale identificatienummer in Spanje en is verplicht voor vrijwel alles: een huis huren of kopen, een bankrekening openen, een telefooncontract afsluiten, een auto op naam zetten of een arbeidscontract tekenen. Je kunt het NIE aanvragen op het Spaanse consulaat in Den Haag (wachttijd 4 tot 8 weken) of na aankomst in Spanje bij een Oficina de Extranjería of politiebureau. Doorlooptijd ter plaatse: 1 tot 3 weken, kosten circa €10. Tip: laat je NIE niet vervallen door langdurig buitenlands verblijf; vraag in plaats daarvan direct een Certificado Digital aan voor online afhandeling van Spaanse overheidszaken.

Als EU-burger heb je recht op verblijf, maar bij meer dan 90 dagen aaneengesloten verblijf ben je verplicht je in te schrijven en de Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión (in de volksmond: Residencia) aan te vragen. Je toont een geldige zorgverzekering en voldoende inkomen of vermogen aan (richtbedrag: IPREM ≈ €600 p.m. per persoon, in de praktijk vaak €2.000-€2.500 voor een gezin). Je ontvangt een groene A4 of pasje met jouw NIE. Doorlooptijd: 1 dag tot enkele weken, afhankelijk van de provincie.

Het Padrón Municipal is de Spaanse equivalent van inschrijving bij de gemeente en is nodig voor toegang tot publieke zorg, onderwijs, gemeentediensten en stemrecht bij lokale verkiezingen. Je regelt dit kosteloos bij het Ayuntamiento (stadhuis) van jouw woonplaats. Meenemen: NIE, paspoort, eigendomsakte of huurcontract en een recente nutsvoorzieningsfactuur. Het Padrón moet elke 2 tot 5 jaar worden vernieuwd; gemeenten herinneren je hier niet altijd aan.

Werk je in Spanje of ben je gepensioneerd met een S1-formulier van het CAK? Dan heb je kosteloos toegang tot het publieke zorgstelsel (Sistema Nacional de Salud) via jouw centro de salud. Ben je geen werkende of gepensioneerde, dan is een private ziektekostenverzekering verplicht om de Residencia te krijgen: Sanitas, Adeslas, DKV en Mapfre zijn de grootste aanbieders. Premies starten rond €50 p.m. (jong, basis) tot €200+ p.m. (65-plus, compleet pakket). Houd rekening met wachttijden van 6 tot 10 maanden voor bepaalde behandelingen.

Je hebt drie opties: publiek onderwijs (gratis, voertaal Spaans/regionale taal), concertado (gesubsidiseerd privé, €100-€400 p.m.) of internationale scholen (Engelstalig, Nederlandstalig of tweetalig, €5.000-€15.000 per jaar). In Costa del Sol en Costa Blanca is het aanbod aan internationale scholen ruim: Sotogrande International, Aloha College, ELIAN's, Lady Elizabeth en het Nederlandstalige Het Schakeltje. Jongere kinderen (< 9 jaar) pikken Spaans verrassend snel op in een publieke school; tieners kiezen vaker voor een internationale school om hun diploma niet in gevaar te brengen.

Vrijwel onmisbaar voor het betalen van huur, hypotheek, nutsvoorzieningen en belastingen. Met jouw NIE en paspoort open je een rekening bij CaixaBank, BBVA, Banco Santander of Banco Sabadell. Maandkosten variëren van €0 (bij inkomsten > €600 p.m.) tot €15 p.m. Online banken als N26, Revolut en Wise werken ook in Spanje en zijn populair onder remote workers. Let op: voor hypotheekverstrekking blijft een lokale grootbank meestal vereist.

Je kunt in Spanje in loondienst werken, als ZZP (Autónomo) registreren, op afstand werken voor een Nederlandse werkgever, of leven van pensioen of vermogen. Voor de Residencia moet je aantonen dat je jezelf kunt onderhouden. Als Autónomo betaal je maandelijks sociale lasten (cuota de autónomo): in 2025/2026 staffelmodel van circa €87 p.m. (eerste jaar, laag inkomen) tot €590 p.m. (hoog inkomen). Voor remote werk voor een Nederlandse werkgever is fiscaal advies essentieel om dubbele belasting en problemen met de A1-verklaring te voorkomen.

Verblijf je meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje? Dan ben je automatisch fiscaal inwoner en betaal je inkomstenbelasting (IRPF) over jouw wereldinkomen, plus eventueel vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio) bij vermogen > €700.000. Schrijf je uit bij de Nederlandse Belastingdienst en de gemeente vóór vertrek, en denk aan het Modelo 720 (verplichte aangifte buitenlands vermogen > €50.000 per categorie). Een gespecialiseerde gestor of fiscalist die zowel het Nederlandse als Spaanse stelsel kent, betaalt zichzelf snel terug.